Wie begint met machineborduren krijgt al snel allerlei adviezen te horen. Sommige daarvan zijn ontzettend nuttig. Andere worden zo vaak herhaald dat ze bijna als natuurwetten klinken.
Eén van die bekende uitspraken is:
“Je moet altijd dezelfde kleur onderdraad gebruiken als bovendraad.”
Maar klopt dat eigenlijk wel?
Als je naar professionele borduurateliers kijkt, zie je vaak precies het tegenovergestelde. Daar draait vrijwel altijd dezelfde kleur onderdraad onder tientallen verschillende kleuren bovendraad.
Betekent dat dat hobbyborduurders het al die tijd verkeerd doen?
Nee. Zoals zo vaak bij borduren ligt de waarheid ergens in het midden.
Laten we eens kijken wanneer dezelfde kleur handig is, wanneer het totaal niet nodig is en waarom de onderdraad vaak minder belangrijk is dan je denkt.
Wat doet onderdraad eigenlijk?
Bij naaimachines zie je de onderdraad regelmatig terug in het eindresultaat. Daardoor denken veel beginners dat dit bij borduren ook zo werkt.
Bij goed afgesteld machineborduurwerk is dat juist niet de bedoeling.
De bovendraad vormt het zichtbare borduurwerk.
De onderdraad zorgt vooral voor:
- het vastzetten van de steken
- de juiste spanning
- ondersteuning van het ontwerp
- een nette steekvorming
Normaal gesproken zie je de onderdraad aan de voorkant nauwelijks of helemaal niet.
Dat betekent meteen dat de kleur van de onderdraad vaak minder kritisch is dan veel mensen denken.
Waarom professionele borduurders meestal witte onderdraad gebruiken
Loop een professioneel borduuratelier binnen en de kans is groot dat je voornamelijk witte of lichtgrijze onderdraad ziet. Zelf gebruik ik ook een witte onderdraad, ongeacht de kleur van de bovendraad.
Maar zijn goede redenen voor.
Ten eerste scheelt het enorm veel tijd.
Stel dat je vandaag tien verschillende ontwerpen borduurt met:
- rood
- blauw
- zwart
- geel
- groen
- paars
Dan zou je theoretisch tien keer de spoel moeten vervangen.
Dat kost tijd.
En tijd kost geld.
Daarom gebruiken veel professionals één universele onderdraadkleur voor vrijwel alle opdrachten.
Zolang de spanning goed staat afgesteld, ziet niemand dat verschil.
Wanneer dezelfde kleur wél handig kan zijn
Toch zijn er situaties waarin een bijpassende onderdraad voordelen heeft.
Vooral bij:
- zeer dunne stoffen
- kant
- tule
- open borduurwerk
- ontwerpen met veel satijnsteken aan de rand
Bij zulke projecten kan er soms een klein beetje onderdraad zichtbaar worden.
Dat hoeft niet direct een probleem te zijn, maar een contrasterende kleur kan dan meer opvallen.
Een wit stukje onderdraad in een zwart ontwerp trekt nu eenmaal sneller de aandacht dan zwart op zwart.
Voor speciale projecten kiezen sommige borduurders daarom bewust een kleur die beter aansluit bij het ontwerp.
Zwart onder wit? Liever niet
Hier komt één van de bekendste uitzonderingen.
Een zwarte onderdraad onder een wit ontwerp kan problemen geven.
Niet omdat de machine daar moeite mee heeft, maar omdat donkere kleuren soms door lichte steken heen zichtbaar worden.
Vooral bij:
- dunne stoffen
- lichte ontwerpen
- hoge steekdichtheid
- sterk licht
kun je dan een lichte schaduw of donkere doorschemering krijgen.
Hetzelfde geldt overigens voor donkerblauw, donkergrijs of andere donkere onderdraden.
Bij lichte ontwerpen is een lichte onderdraad meestal de veiligste keuze.
Wat als er onderdraad zichtbaar wordt?
Veel hobbyborduurders raken direct in paniek als ze onderdraad aan de voorkant zien verschijnen.
Maar eigenlijk is dat meestal geen kleurprobleem.
Dat is vaak een spanningsprobleem.
Wanneer de onderdraad zichtbaar wordt, kan dat wijzen op:
- te losse bovendraad
- verkeerde spanning
- versleten naald
- slechte kwaliteit garen
- verkeerde combinatie van materialen
De oplossing zit dan meestal in de afstelling van de machine en niet in het vervangen van de onderdraadkleur.
Zie je regelmatig grote stukken onderdraad aan de voorkant verschijnen? Dan is het slim om eerst de spanning te controleren.
Onderdraad voor borduren is anders dan naaigaren
Dit is een fout die veel beginners minstens één keer maken.
Onder het motto “draad is draad” wordt er een willekeurige spoel naaigaren gepakt.
Technisch gezien werkt dat soms.
Praktisch gezien levert het vaak problemen op.
Borduuronderdraad is speciaal ontwikkeld voor hoge snelheden en constante spanning.
Naaigaren is meestal:
- dikker
- minder gelijkmatig
- minder soepel
- minder geschikt voor hoge borduursnelheden
Het gevolg kan zijn:
- draadbreuk
- onregelmatige steken
- spanningproblemen
- een minder strak resultaat
Voor mooie borduurresultaten loont het bijna altijd om echte borduuronderdraad te gebruiken.
Wat gebruiken de meeste hobbyborduurders?
Als je kijkt naar borduurgroepen, forums en workshops zie je eigenlijk drie populaire keuzes:
Wit
De meest gebruikte optie.
Voordelen:
- geschikt voor bijna alles
- makkelijk verkrijgbaar
- weinig zichtbare problemen
Lichtgrijs
Een favoriet onder veel ervaren borduurders.
Lichtgrijs valt vaak nog minder op dan wit bij zowel lichte als donkere ontwerpen.
Daardoor is het een uitstekende allround keuze.
Zwart
Wordt vooral gebruikt voor donkere projecten.
Prima keuze, zolang je niet regelmatig lichte ontwerpen borduurt.
Is wisselen van onderdraad de moeite waard?
Dat hangt af van wat je maakt.
Voor dagelijks gebruik?
Waarschijnlijk niet.
Voor de meeste hobbyprojecten is één goede kwaliteit witte of lichtgrijze onderdraad voldoende.
De tijd die je bespaart door niet steeds te wisselen is vaak groter dan het kleine voordeel dat je ermee behaalt.
Alleen bij speciale projecten kan het de moeite waard zijn om bewust voor een andere kleur te kiezen.
De belangrijkste regel
Misschien is dat wel de conclusie van dit hele verhaal.
Onder- en bovendraad hoeven absoluut niet altijd dezelfde kleur te hebben.
Sterker nog: in veel professionele borduurateliers gebeurt dat bijna nooit.
Belangrijker dan de kleur zijn:
- goede spanning
- kwalitatief garen
- een scherpe naald
- de juiste versteviging
Als die zaken op orde zijn, kun je jarenlang prachtige borduurprojecten maken met precies dezelfde onderdraad.
En eerlijk gezegd is dat ook wel prettig.
Want er zijn al genoeg dingen om over na te denken tijdens het borduren zonder dat je voor iedere kleurwisseling ook nog eens onder de machine hoeft te kruipen op zoek naar een nieuwe spoel 😄
Nieuwsbrief
Wil je meer van dit soort blogs lezen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief en lees elke nieuwe blog als eerste, nieuwsbrieflezers krijgen altijd voorrang 😉.
Als bedankje ontvang je bovendien 10% korting in de webshop of op een borduuropdracht. Volg Borduurstudio Motief ook op Facebook, Instagram en BlueSky voor meer inspiratie en nieuwe projecten.
