Je hebt net een prachtig borduurwerk gemaakt. De steken liggen mooi naast elkaar, de kleuren kloppen en de machine heeft zonder problemen haar werk gedaan.
Trots haal je de stof uit de ring.
En dan voel je het.
Het borduurwerk is zo stijf als een plank.
De stof die eerst soepel aanvoelde, lijkt veranderd in een stukje karton. Zeker bij een groter ontwerp kan dat behoorlijk tegenvallen.
Veel hobbyborduurders denken dan al snel dat ze iets verkeerd hebben gedaan.
Maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn.
Stijf borduurwerk kan verschillende oorzaken hebben. Sommige zijn eenvoudig op te lossen, andere horen nu eenmaal bij het ontwerp. Als je begrijpt waar die stijfheid vandaan komt, kun je veel betere keuzes maken.
Draad neemt ruimte in
Misschien wel de simpelste verklaring.
Iedere steek die de machine zet, voegt een extra laag draad toe aan de stof.
Een klein logo met een paar honderd steken merk je nauwelijks.
Maar een groot ontwerp met tienduizenden steken?
Dat is eigenlijk een extra laag textiel geworden.
Hoe meer draad je toevoegt, hoe minder soepel de stof blijft.
Dat is heel normaal.
Steekdichtheid speelt een grote rol
Een veelvoorkomende oorzaak is een te hoge steekdichtheid.
Dat betekent simpel gezegd dat de steken te dicht op elkaar liggen.
Op het scherm ziet dat er vaak prachtig uit. Mooie volle vlakken zonder openingen.
In de praktijk gebeurt iets anders.
De steken drukken elkaar steeds verder tegen elkaar aan. Daardoor ontstaat een dik pakket garen dat nauwelijks nog kan bewegen.
Het resultaat?
Een ontwerp dat stevig aanvoelt en soms zelfs een beetje bol gaat staan.
Meer steken betekenen dus niet automatisch een mooier resultaat.
Sterker nog, soms is iets minder vullen juist mooier én soepeler.
Ook de onderlagen tellen mee
Veel mensen kijken alleen naar de zichtbare steken.
Maar onder bijna ieder borduurontwerp zit één of meerdere onderlagen.
Die zorgen ervoor dat:
- de stof stabiel blijft;
- satijnsteken mooi blijven liggen;
- vulsteken gelijkmatig worden.
Dat is belangrijk.
Maar een zware onderlaag onder een zwaar ontwerp kan de stijfheid flink vergroten.
Soms is een lichtere onderlaag voldoende om hetzelfde resultaat te bereiken.
De versteviging blijft ook zitten
Versteviging is onmisbaar bij machineborduren.
Maar ook die bepaalt hoe soepel het eindresultaat wordt.
Denk bijvoorbeeld aan:
- cut-away;
- tear-away;
- plakversteviging;
- meerdere lagen versteviging.
Gebruik je een stevige cut-away onder een groot ontwerp, dan blijft die ook na het borduren aanwezig.
Dat is vaak precies de bedoeling.
Alleen voelt het kledingstuk daardoor wel steviger aan.
Dat is dus niet per definitie een fout, maar een bewuste keuze.
Grote gevulde vlakken zijn altijd stijver
Een ontwerp met veel open lijnen voelt totaal anders aan dan een volledig gevuld vlak.
Vergelijk maar eens:
Een klein lijntekeningetje van een bloem.
Of een volledig dicht geborduurde bloem van dezelfde grootte.
De tweede bevat veel meer draad.
En dus voelt die automatisch steviger aan.
Daarom zie je moderne borduurontwerpen steeds vaker gebruikmaken van open ruimtes en minder dichte vullingen.
Dat oogt niet alleen luchtiger, maar draagt vaak ook prettiger.
De stof zelf doet natuurlijk ook mee
Niet iedere stof reageert hetzelfde.
Een dikke sweater kan behoorlijk wat steken hebben zonder erg stijf te worden.
Een dun T-shirt laat hetzelfde ontwerp veel sneller hard aanvoelen.
Ook materialen zoals:
- linnen;
- katoen;
- softshell;
- fleece;
- badstof;
hebben allemaal hun eigen gedrag.
Daarom bestaat er geen ontwerp dat op iedere stof precies hetzelfde aanvoelt.
Soms is stijfheid juist gewenst
Dat klinkt misschien vreemd.
Maar niet ieder borduurwerk hoeft soepel te blijven.
Denk bijvoorbeeld aan:
- patches;
- emblemen;
- badges;
- sleutelhangers;
- appliqués.
Daar mag een ontwerp juist stevig zijn.
Die stevigheid zorgt ervoor dat het mooi in vorm blijft.
Ook op petten of stevige bedrijfskleding is een iets stijver borduurwerk vaak helemaal geen probleem.
Kun je stijfheid verminderen?
Gelukkig wel.
Vaak helpen één of meerdere van deze aanpassingen:
- de steekdichtheid iets verlagen;
- minder grote vulvlakken gebruiken;
- open elementen toevoegen;
- de juiste versteviging kiezen;
- het ontwerp iets groter maken.
Vooral dat laatste wordt vaak vergeten.
Wanneer een ontwerp iets groter wordt, krijgen de steken meer ruimte.
Daardoor hoeft de machine minder draad op dezelfde vierkante centimeter kwijt te raken.
Dat maakt verrassend veel verschil.
Testen blijft belangrijk
Sommige ontwerpen voelen op het scherm perfect aan.
Pas na het borduren merk je dat het geheel behoorlijk stijf is geworden.
Daarom blijft een proefborduring belangrijk.
Niet alleen om de kleuren of de spanning te controleren, maar ook om te voelen hoe het eindresultaat aanvoelt.
Dat is iets wat je op een computerscherm simpelweg niet kunt beoordelen.
De juiste balans
Misschien is dat wel de belangrijkste les.
Een stevig borduurwerk is niet automatisch slecht.
Een soepel borduurwerk is niet automatisch beter.
Het gaat om de juiste balans tussen:
- uitstraling;
- stevigheid;
- draagcomfort;
- duurzaamheid.
Voor een badge maak je andere keuzes dan voor een babyrompertje.
Voor een pet andere keuzes dan voor een dun zomer-T-shirt.
Juist daarin zit de ervaring van een borduurder.
Hoe vaker je verschillende stoffen, ontwerpen en materialen combineert, hoe beter je leert inschatten wanneer een ontwerp prettig aanvoelt en wanneer het net een beetje té veel van het goede wordt.
En soms is de mooiste oplossing verrassend eenvoudig.
Niet nóg meer steken toevoegen…
Maar juist een paar weglaten.
Nieuwsbrief
Wil je meer van dit soort blogs lezen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief en lees elke nieuwe blog als eerste, nieuwsbrieflezers krijgen altijd voorrang 😉.
Als bedankje ontvang je bovendien 10% korting in de webshop of op een borduuropdracht. Volg Borduurstudio Motief ook op Facebook, Instagram en BlueSky voor meer inspiratie en nieuwe projecten.
Er komt iets nieuws aan…
Misschien valt het je binnenkort op: achter de schermen ben ik druk bezig met een complete herziening van de website van Borduurstudio Motief. Geen zorgen, de vertrouwde blogs blijven gewoon verschijnen, maar de website krijgt een vernieuwde indeling, meer voorbeelden en wordt een stuk overzichtelijker. Maar belangrijker wat beter pas bij mijn bedrijf.
Ik kan niet wachten om het eindresultaat binnenkort met je te delen!
